Studia podyplomowe » Blog » W poszukiwaniu drogi wzrostu firmy
28.08.2019
News

W poszukiwaniu drogi wzrostu firmy

Wiele firm po okresie początkowego dynamicznego wzrostu, zazwyczaj napędzanego energią i ideami założyciela, wchodzi w okres stagnacji. Taki stan może wynikać albo ze świadomie przyjętych założeń przedsiębiorcy (patrzącego na swój biznes jako źródło stabilnych dochodów dla rodziny, unikającego zbędnego ryzyka i niepewności związanej z nowymi wyzwaniami), albo – nierzadko – być efektem braku pewności co do właściwego sposobu, w jaki jego firma może rosnąć, powiększając udziały rynkowe.


Historia pewnej firmy

Historia pewnej polskiej firmy z branży dystrybucyjnej, z którą mieliśmy przyjemność współpracować, jest dobrym przykładem ilustrującym dylemat wzrostu. W ciągu 15 lat istnienia, założycielowi udało się zbudować przedsiębiorstwo o obrotach 60 mln PLN, zaczynając od budki na warszawskim wolumenie. Po czym kilka kolejnych lat nie przyniosło większych zmian – przychody, rentowność i zatrudnienie utrzymywały się na zbliżonym poziomie, gwarantując godne życie dla rodziny. Dopiero kolejne lata przyniosły ponad 3-krotny wzrost przychodów, do poziomu 200 mln PLN rocznie. Co pozwoliło na tak gwałtowny wzrost? Intuicja, łut szczęścia, improwizacja, przemyślane wybory strategiczne?

Wielki sukces małym wysiłkiem, czy zdyscyplinowane myślenie?
Nazbyt często oferowane są proste recepty jak osiągnąć wielki sukces małym wysiłkiem. Badania wskazują, że wszyscy ulegamy złudzeniu i szukamy dróg na skróty. Chcemy wierzyć, że wystarczy trochę intuicji, wiary i pozytywnego nastawienia. Napoleon mianując swoich generałów pytał czy mają szczęście. My także jesteśmy przekonani, że szczęśliwy traf w biznesie nie zaszkodzi. Ale liczyć tylko na to, to jak liczyć na wygraną w lotto. Szukając świadomie wzrostu, menedżerowie i przedsiębiorcy muszą wykazać się też zdolnością zdyscyplinowanego myślenia i ustrukturyzowanej analizy dostępnych opcji. Opracowanie strategii gry rynkowej i jej umiejętne dostosowanie do zmieniających się uwarunkowań to klucz do sukcesu. Wracając do przykładu wspomnianej firmy, konkretny sposób w jaki osiągnięto tak szybki wzrost jest poniekąd kwestią wtórną. Istotniejsze są pytania jakie zarządzający firmą sobie zadali. Poniżej przedstawiamy zestaw ważnych zagadnień, na które przedsiębiorcy i menedżerowie zainteresowani rozwojem firmy, powinni zwrócić szczególną uwagę.

Kluczowe aspekty strategii wzrostu
Po pierwsze, jak ukierunkować wzrost firmy? Z jakim poziomem dywersyfikacji rynkowo-produktowej firma może się zmierzyć na obecnym etapie rozwoju? Czy najpierw poszerzać linie produktowe, czy wchodzić na rynki zagraniczne? Ile (de)integracji w łańcuchu wartości jest potrzebne? Które z czynności są kluczowe, a które mogą zostać wydzielone na zewnątrz? O jakie elementy warto wzbogacić łańcuch wartości?

Po drugie, jaki jest najlepszy sposób realizacji przyjętego kierunku wzrostu w danym kontekście firmy i jej otoczenia? Która z dostępnych opcji – buy, ally, do-it-yourself, czyli przejęcie innego przedsiębiorstwa, strategiczny alians np. w formie utworzenia joint-venture, czy też wzrost organiczny będzie optymalna, mając na uwadze zasoby i kompetencje firmy oraz szanse, wyzwania i ograniczenia z nimi związane?

Po trzecie,
jak zarządzać wzrostem firmy w  różnych fazach cyklu jej życia, od narodzin do dojrzałości? Jakie są kluczowe wyzwania stojące przed firmami młodymi i dojrzałymi? Na wczesnym etapie może to być kwestia osiągnięcia zyskowności i zdobycia pierwszych rentownych kontraktów. Później, to kwestia wyjścia ze stagnacji i ponowne – jakkolwiek górnolotnie to nie brzmi - wzniecenie ducha przedsiębiorczości. Wraz z rozwojem firmy konieczne są zmiany struktury organizacyjnej, spinającej realizowane działania. Nazbyt często przyjęty model podziału obowiązków, zakresów odpowiedzialności nie przystaje do rzeczywistości, utrudniając osiągnięcie płynności działania. I warto pamiętać, że źródłem części problemów mogą być sami decydenci, szczególnie w sytuacji, kiedy firma znacznie urosła, a sposób zarządzania przedsiębiorców i menedżerów nie zmienił się.   

Po czwarte, jak finansować wzrost firmy? Wśród dostępnych opcji decydenci dokonują wyboru  pomiędzy zwiększeniem udziału kapitału dłużnego (kredyt, obligacje), finansowaniem ze źródeł własnych (zatrzymane zyski), pozyskaniem nowego kapitału poprzez emisję akcji lub z funduszy PE/VC, z funduszy państwowych i unijnych wspierających rozwój przedsiębiorstw, bądź sięgnięcie po crowd-founding. Wybór optymalnego modelu finansowania uwzględnia obecną sytuację firmy oraz kontekst otoczenia.


Autorzy tekstu. dr Mariola Ciszewska-Milinarić, prof. Krzysztof Obłój i dr Piotr Wójcik, zapraszają na studia podyplomowe Strategie wzrostu firmy oraz do współpracy badawczej w ramach Kozminski Research Center for Innovative Growth Strategies.

Jeśli masz pytania,napisz: growth@kozminski.edu.pl